TRƯỜNG CHÍNH TRỊ QUẢNG NGÃI
KHOA DÂN VẬN
CÔNG TÁC VẬN ĐỘNG TÍN ĐỒ, CHỨC SẮC TÔN GIÁO
Bài giảng:
- Quảng Ngãi 5/2009 -
CÔNG TÁC VẬN ĐỘNG TÍN ĐỒ, CHỨC SẮC TÔN GIÁO
I/ Tình hình tín đồ, chức sắc tôn giáo.

II/ Định hướng, nhiệm vụ đổi mới và tăng cường công tác vận động tín đồ, chức sắc tôn giáo trong thời kỳ mới.

III/ Nội dung và phương pháp vận động tín đồ, chức sắc tôn giáo.
CÔNG TÁC VẬN ĐỘNG TÍN ĐỒ, CHỨC SẮC TÔN GIÁO
Mục đích công tác vận động quần chúng tín đồ, chức sắc tôn giáo:
- Nâng cao dân trí cho dân, trong đó có tín đồ, chức sắc tôn giáo.
- Tạo ra mối quan hệ tốt giữa quần chúng có đạo với lãnh đạo Đảng, Nhà nước các cấp.
- Phát huy dân chủ, tiếp thu những nhu cầu, nguyện vọng chính đáng của quần chúng có đạo để điều chỉnh chủ trương, chính sách.
- Tạo ra sự ổn định xã hội, đoàn kết trong nhân dân.
I/ Tình hình Tín đồ, Chức sắc các Tôn giáo:
- Các tôn giáo ở nước ta phân bố không đều trên địa bàn cả nước: Đông Nam Bộ có gần 40% tín đồ đông nhất so với cả nước. Đồng Bằng Sông Cửu Long trên 32% tín đồ; các tỉnh Tây Nguyên có tới 25% tín đồ.
- Không kể những người theo các tôn giáo lạ, những người theo tín ngưỡng dân gian... chỉ tính ở 12 tôn giáo của nước ta đã có tới trên 20 triệu quần chúng có đạo (tín đồ, chức sắc) chiếm gần 25% dân số cả nước.
1. Khái quát tình hình
I/ Tình hình Tín đồ, Chức sắc các Tôn giáo:
- Trong tình hình hiện nay, cũng như các quốc gia trên thế giới, các tôn giáo ở Việt Nam tìm cách phục hồi, phát triển liên quan đến xu thế khu vực hoá, quốc tế hoá; liên quan đến những vấn đề gìn giữ, bảo tồn truyền thống văn hoá của quốc gia, dân tộc. Ở Việt Nam, tuân thủ pháp luật trong các hoạt động tôn giáo và đồng hành với dân tộc đang trở thành xu hướng chủ đạo của các tôn giáo.
1. Khái quát tình hình
I/ Tình hình Tín đồ, Chức sắc các Tôn giáo:
- Bên cạnh việc chấp hành tốt các quy định của pháp luật vẫn còn một số hoạt động “vượt rào”, lần lướt chính quyền cơ sở trong các hoạt động tôn giáo như: Xây, sửa nơi thờ tự không xin phép; đòi lại đất đai đã hiến cho Nhà nước trước đây; tìm cách phục hồi các tổ chức tôn giáo, các hội đoàn tôn giáo cũ hoạt động ở miền Nam trước ngày giải phóng (30/4/1975).
1. Khái quát tình hình
I/ Tình hình Tín đồ, Chức sắc các Tôn giáo:
- Những năm qua, đạo Tin lành phát triển không bình thường ở vùng Tây Bắc và Tây Nguyên trong đồng bào dân tộc thiểu số. Tuy vậy,việc đồng bào tín đồ dân tộc thiểu số ở Tây Bắc tin tưởng vào chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đã đoàn kết chăm lo phát triển kinh tế, nhiều hộ đã trở thành những tấm gương tiên tiến, điển hình trong lao động sản xuất vẫn là hướng chủ đạo trong đời sống của đồng bào.
1. Khái quát tình hình
I/ Tình hình Tín đồ, Chức sắc các Tôn giáo:
Nguyên nhân khách quan của tình hình trên chủ yếu nằm trong chiến lược “Diễn biến hoà bình” của các thế lực thù địch mà cụ thể là một số tổ chức tôn giáo và những đối tượng phản động lưu vong bên ngoài tìm mọi cách can thiệp, tìm hiểu lợi dụng tôn giáo nhằm xúi giục, kích động đồng bào có đạo làm trái Pháp luật Nhà nước, gây rối loạn an ninh chính trị.
Nguyên nhân chủ quan được Đảng ta đã đánh giá ở Nghị quyết 25/TW, ngày13/2/2003.
1. Khái quát tình hình
I/ Tình hình Tín đồ, Chức sắc các Tôn giáo:
a, Đặc điểm tín đồ:
1. Khái quát tình hình
2. Một số đặc điểm của tín đồ, chức sắc các tôn giáo
- Khái niệm: Theo pháp lệnh Tín ngưỡng, Tôn giáo (18/6/2004), Tín đồ là người tin, theo một tôn giáo và được tổ chức tôn giáo thừa nhận.
+ Phật giáo: Tín đồ Phật giáo phải có sổ quy y tam bảo và thực hiện năm điều cấm (ngũ giới):
+ Đạo Cao đài: Trai đến 18 tuổi, gái vào tuổi 16 được coi là công dân của nước, là tín đồ của đại đạo, phải đảm đương trách nhiệm gia đình và xã hội.
I/ Tình hình Tín đồ, Chức sắc các Tôn giáo:
a, Đặc điểm tín đồ:
1. Khái quát tình hình
2. Một số đặc điểm của tín đồ, chức sắc các tôn giáo
+ Đạo Hoà Hảo: quy định người Nhập môn phải tuyên thệ trước “Tam bảo”, giữ gìn một đời, một đạo cho đến ngày chung thân. Nam tín đồ phải để râu, “búi” tóc để giữ hiếu với ông bà, tổ tiên.
+ Đạo Ixlam: (Hồi giáo): Những người đủ tuổi khôn lớn. Kể cả tín đồ và chức sắc đều phải thực hiện 5 mệnh lệnh (gọi là 5 cốt đạo):
I/ Tình hình Tín đồ, Chức sắc các Tôn giáo:
a, Đặc điểm tín đồ:
1. Khái quát tình hình
2. Một số đặc điểm của tín đồ, chức sắc các tôn giáo
+ Đạo Công giáo: phải qua bí tích rửa tội mới ghi tên vào sổ đạo; phải thực hiện mười điều răng (thập giới):
+ Đạo Tin lành: Tín đồ là những người đủ tuổi khôn lớn (từ 14 tuổi trở lên) và qua bí tích bằp tem (rửa tội). Khác với tín đồ Công giáo, tín đồ Tin lành chỉ tôn trọng và vận dụng 2 bí tích (rửa tội và thánh thể).
I/ Tình hình Tín đồ, Chức sắc các Tôn giáo:
a, Đặc điểm tín đồ:
1. Khái quát tình hình
2. Một số đặc điểm của tín đồ, chức sắc các tôn giáo
Đặc điểm riêng của các tín đồ tôn giáo Việt Nam
+ Họ đều có niềm tin vào lực lượng “siêu nhiên” về thế giới “bên kia”; có nhu cầu sinh hoạt tôn giáo và đòi hỏi mọi người tôn trọng nhu cầu đó.
+ Tín đồ các tôn giáo có mối quan hệ chặt chẽ với cộng đồng cùng tín ngưỡng (thông qua Giáo hội và các Chức sắc).
I/ Tình hình Tín đồ, Chức sắc các Tôn giáo:
a, Đặc điểm tín đồ:
1. Khái quát tình hình
2. Một số đặc điểm của tín đồ, chức sắc các tôn giáo
+ Trình độ am hiểu về thần học (giáo lý, giáo luật...) cũng như hiểu biết về chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước còn hạn chế nhưng họ có nhu cầu sinh hoạt, lễ hội tôn giáo.
+ Đồng bào có đạo vẫn giữ được ý thức về truyền thống tốt đẹp của dân tộc và mong muốn đất nước độc lập để tôn giáo được tự do. Đồng thời, đồng bào có đạo tin vào sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước. Song, có một bộ phận cả tin, dễ ngộ nhận khi có lực lượng xấu kích động.
I/ Tình hình Tín đồ, Chức sắc các Tôn giáo:
a, Đặc điểm tín đồ:
1. Khái quát tình hình
2. Một số đặc điểm của tín đồ, chức sắc các tôn giáo
b, Đặc điểm Chức sắc:
- Khái niệm: Chức sắc là tín đồ có chức vụ, phẩm sắc trong tôn giáo (pháp lệnh tín ngưỡng, tôn giáo 18/6/2004).
- Hầu hết các chức sắc tôn giáo là người có tri thức, được đào tạo rất căn bản như: Công giáo,Tin lành, Phật giáo.
I/ Tình hình Tín đồ, Chức sắc các Tôn giáo:
a, Đặc điểm tín đồ:
1. Khái quát tình hình
2. Một số đặc điểm của tín đồ, chức sắc các tôn giáo
b, Đặc điểm Chức sắc:
- Trong hàng ngũ chức sắc các tôn giáo ở Việt Nam có một bộ phận không vượt qua được điều mà họ cho là sự khác nhau giữa tôn giáo và chủ nghĩa xã hội nên có người thành kiến, thậm chí đố kỵ với chế độ mới.
- Chức sắc các tôn giáo luôn lưu tâm đến lợi ích của Giáo hội, nhưng họ cũng có ý thức dân tộc cao và hầu hết muốn sống “tốt đời, đẹp đạo”, “nước vinh, đạo sáng”... mong muốn tôn giáo được hoạt động trong khuôn khổ pháp luật.
II/ Định hướng, nhiệm vụ đổi mới và tăng cường công tác vận động tín đồ, chức sắc tôn giáo trong thời kỳ mới.
- Tín ngưỡng, tôn giáo là nhu cầu tinh thần của một bộ phận nhân dân, đang và sẽ tồn tại cùng dân tộc trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta. Đồng bào các tôn giáo là bộ phận quan trọng của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
- Đảng, Nhà nước thực hiện nhất quán chính sách đại đoàn kết toàn dân tộc.
1. Định hướng:
II/ Định hướng, nhiệm vụ đổi mới và tăng cường công tác vận động tín đồ, chức sắc tôn giáo trong thời kỳ mới.
- Nội dung cốt lõi của công tác tôn giáo là công tác vận động quần chúng.
- Công tác tôn giáo là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị.
1. Định hướng:
II/ Định hướng, nhiệm vụ đổi mới và tăng cường công tác vận động tín đồ, chức sắc tôn giáo trong thời kỳ mới.
- Vấn đề truyền đạo và theo đạo:
. - Việc theo đạo, truyền đạo cũng như mọi hoạt động tôn giáo khác đều tuân thủ Hiến pháp và Pháp luật; không được lợi dụng tôn giáo tuyên truyền tà đạo, hoạt động mê tín dị đoan hoặc ép người khác theo đạo.
1. Định hướng:
II/ Định hướng, nhiệm vụ đổi mới và tăng cường công tác vận động tín đồ, chức sắc tôn giáo trong thời kỳ mới.
- Thực hiện có hiệu quả chủ trương, chính sách và các chương trình phát triển kinh tế-xã hội, nâng cao đời sống vật chất, văn hoá của nhân dân, trong đó có đồng bào các tôn giáo.
- Đẩy mạnh phong trào thi đua yêu nước, xây dựng cuộc sống “tốt đời, đẹp đạo” trong quần chúng tín đồ, chức sắc, nhà tu hành ở cơ sở.
1. Định hướng:
2. Nhiệm vụ:
II/ Định hướng, nhiệm vụ đổi mới và tăng cường công tác vận động tín đồ, chức sắc tôn giáo trong thời kỳ mới.
- Phát huy tinh thần yêu nước của đồng bào có đạo, tự giác và phối hợp đấu tranh làm thất bại âm mưu của các thế lực thù địch lợi dụng vấn đề tôn giáo, dân tộc để phá hoại đoàn kết dân tộc, chống đối chế độ.
1. Định hướng:
2. Nhiệm vụ:
II/ Định hướng, nhiệm vụ đổi mới và tăng cường công tác vận động tín đồ, chức sắc tôn giáo trong thời kỳ mới.
Để phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc đối với đồng bào các tôn giáo, Đại hội lần thứ X của Đảng Cộng Sản Việt Nam đã đưa ra những nhiệm vụ và giải pháp sau:
1. Định hướng:
2. Nhiệm vụ:
+ Phát huy những giá trị văn hoá, đạo đức tốt đẹp của các tôn giáo. Động viên giúp đỡ đồng bào theo đạo và các chức sắc tôn giáo sống “tốt đời, đẹp đạo”.
+ Thực hiện tốt các chương trình phát triển kinh tế-xã hội, nâng cao đời sống vật chất, văn hoá của đồng bào các tôn giáo.
II/ Định hướng, nhiệm vụ đổi mới và tăng cường công tác vận động tín đồ, chức sắc tôn giáo trong thời kỳ mới.
Để phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc đối với đồng bào các tôn giáo, Đại hội lần thứ X của Đảng Cộng Sản Việt Nam đã đưa ra những nhiệm vụ và giải pháp sau:
1. Định hướng:
2. Nhiệm vụ:
+ Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ làm công tác tôn giáo.
+ Đấu tranh ngăn chặn các hoạt động mê tín dị đoan, các hành vi lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo làm phương hại đến lợi ích chung của đất nước, vi phạm quyền tự do tôn giáo của giáo dân.
III/ Nội dung và phương pháp vận động tín đồ, chức sắc tôn giáo:
- Để thực hiện tốt công tác vận động quần chúng tín đồ đòi hỏi phải có quan điểm nhìn nhận đồng bào tôn giáo một cách đúng đắn.
- Thực hiện có hiệu quả chủ trương, chính sách và các chương trình phát triển kinh tế-xã hội, nâng cao đời sống vật chất, văn hoá của nhân dân, trong đó có đồng bào các tôn giáo.
1. Nội dung công tác vận động tín đồ:
III/ Nội dung và phương pháp vận động tín đồ, chức sắc tôn giáo:
- Tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến các quan điểm, chủ trương, chính sách về tôn giáo của Đảng và Nhà nước.
- Đẩy mạnh phong trào thi đua yêu nước, xây dựng cuộc sống “tốt đời, đẹp đạo”, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, thực hiện thắng lợi công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ đất nước.
1. Nội dung công tác vận động tín đồ:
III/ Nội dung và phương pháp vận động tín đồ, chức sắc tôn giáo:
- Đẩy mạnh phong trào thi đua yêu nước, xây dựng cuộc sống “tốt đời, đẹp đạo”, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, thực hiện thắng lợi công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ đất nước.
- Tập hợp tín đồ tham gia các phong trào và các tổ chức đoàn thể nhân dân vừa chặt chẽ, vừa rộng rãi để thường xuyên giáo dục, vận động họ hành động cách mạng.
1. Nội dung công tác vận động tín đồ:
III/ Nội dung và phương pháp vận động tín đồ, chức sắc tôn giáo:
- Khéo léo vận động quần chúng tín đồ, giúp đỡ Giáo hội hoạt động tôn giáo tuân thủ chính sách, pháp luật của Nhà nước, gắn bó với dân tộc, thể hiện rõ vai trò trách nhiệm của giáo hội ở một nước độc lập có chủ quyền.
- Giáo dục vận động quần chúng tín đồ cảnh giác đấu tranh chống lại âm mưu lợi dụng tôn giáo của kẻ thù.
1. Nội dung công tác vận động tín đồ:
III/ Nội dung và phương pháp vận động tín đồ, chức sắc tôn giáo:
- Để đảm bảo sự lãnh đạo mọi mặt của Đảng trong vùng có đông tín đồ tôn giáo, điều quan trọng có tính chất quyết định là phải xây dựng được lực lượng đảng viên cốt cán, xuất thân từ những người theo đạo ngay tại chỗ.
1. Nội dung công tác vận động tín đồ:
III/ Nội dung và phương pháp vận động tín đồ, chức sắc tôn giáo:
- Trước hết, phải coi chức sắc và các nhà tu hành cũng là quần chúng và là đối tượng quần chúng có nhiều đặc thù.
1. Nội dung công tác vận động tín đồ:
2. Nội dung cuộc vận động chức sắc:
- Gặp gỡ, tiếp xúc, đối thoại, cảm hoá, tranh thủ nhằm hướng dẫn các hoạt động tôn giáo đi đúng chính sách, pháp luật, giải quyết những phức tạp xảy ra trong tôn giáo, bồi dưỡng những nhân tố tích cực.
III/ Nội dung và phương pháp vận động tín đồ, chức sắc tôn giáo:
- Giúp đỡ chức sắc xây dựng củng cố lập trường đi cùng với dân tộc và gắn bó với sự nghiệp chung.
1. Nội dung công tác vận động tín đồ:
2. Nội dung cuộc vận động chức sắc:
- Động viên họ tham gia vào sự nghiệp chung của nhân dân, thích hợp với khả năng và điều kiện của họ, nhất là những hoạt động từ thiện, nhân đạo, bảo vệ hoà bình, khuyến khích những việc làm đúng đắn, đồng thời thân tình khéo léo nhưng thẳng thắn chân thành phê bình, uốn nắn những việc làm không đúng.
III/ Nội dung và phương pháp vận động tín đồ, chức sắc tôn giáo:
- Quan tâm đến đời sống vật chất và tinh thần, nhất là khi họ gặp khó khăn hoặc đau yếu.
1. Nội dung công tác vận động tín đồ:
2. Nội dung cuộc vận động chức sắc:
- Thái độ đối với chức sắc phải thể hiện chính sách đoàn kết và chính sách tôn giáo.
III/ Nội dung và phương pháp vận động tín đồ, chức sắc tôn giáo:
Một số vấn đề cần chú ý trong nội dung công tác vận động tín đồ, chức sắc:
1. Nội dung công tác vận động tín đồ:
2. Nội dung cuộc vận động chức sắc:
Một là, công tác tôn giáo thực chất là công tác vận động quần chúng.

Hai là, trong mỗi tôn giáo, tín đồ và chức sắc là hai tầng lớp khác nhau về cơ bản.
III/ Nội dung và phương pháp vận động tín đồ, chức sắc tôn giáo:
Một số vấn đề cần chú ý trong nội dung công tác vận động tín đồ, chức sắc:
1. Nội dung công tác vận động tín đồ:
2. Nội dung cuộc vận động chức sắc:
Ba là, trong công tác tôn giáo cần phân biệt hai mặt chính trị và tư tưởng.
Bốn là, mỗi tôn giáo ở nước ta đều có tính đặc thù riêng.
III/ Nội dung và phương pháp vận động tín đồ, chức sắc tôn giáo:
1. Nội dung công tác vận động tín đồ:
2. Nội dung cuộc vận động chức sắc:
- Phải tôn trọng niềm tin tôn giáo, tránh xúc phạm đức tin tôn giáo của họ.
- Phải coi trọng công tác tuyên truyền cho đồng bào các tôn giáo hiểu rõ chính sách của Đảng và Chính phủ để họ tự giác thực hiện và đấu tranh chống âm mưu lợi dụng tôn giáo của địch.
3. Phương pháp vận động tín đồ và các chức sắc tôn giáo
III/ Nội dung và phương pháp vận động tín đồ, chức sắc tôn giáo:
1. Nội dung công tác vận động tín đồ:
2. Nội dung cuộc vận động chức sắc:
- Phải hướng họ phấn đấu cho lợi ích chung. Sự tương đồng về lợi ích là cơ sở quan trọng để mọi người đoàn kết, cùng nhau phấn đấu cho lợi ích chung đó.
- Vận động tín đồ, chức sắc cần phải tế nhị, mềm dẻo, linh hoạt và kiên trì. Đặc biệt đối với người có đạo không nên tranh luận về vô thần, hữu thần, duy vật, duy tâm; không xúc phạm đến lòng tự trọng của họ.
3. Phương pháp vận động tín đồ và các chức sắc tôn giáo
III/ Nội dung và phương pháp vận động tín đồ, chức sắc tôn giáo:
1. Nội dung công tác vận động tín đồ:
2. Nội dung cuộc vận động chức sắc:
- Phải điều tra, tìm hiểu, nghiên cứu... nắm vững được tâm tư, nguyện vọng của tín đồ và chức sắc để tích cực giải quyết kịp thời và thoả đáng những nhu cầu chính đáng và hợp pháp của họ.
- Nên khai thác giá trị tích cực của tôn giáo (tính nhân bản: lòng thương người, lẽ công bằng, bác ái, làm việc thiện).
3. Phương pháp vận động tín đồ và các chức sắc tôn giáo
- Chăm lo lợi ích thiết thân, thường nhật của chức sắc, tín đồ.
Xin chân thành cảm ơn sự quan tâm
theo dõi của các đồng chí!